Bijendans

Als haalbijen een goede dracht gevonden hebben kunnen zij bij terugkomst in de kast de drachtbron door middel van de bijendans aangeven: een kwispeldans of een ronde dans, afhankelijk van de afstand tussen bijenwoning en drachtbron. Door de bijendans kunnen de honingbijen snel en optimaal profiteren van een drachtbron, die meestal maar een beperk­te tijd bloeit. De bijendans is ontdekt door Karl von Frisch in 1920, die voor zijn bijenonderzoek de Nobelprijs gekregen heeft.

Kwispeldans

De bij loopt op de raat een achtvormig patroon (zie teke­ning), dat ze herhaalt. In het middendeel van de acht maakt de bij met haar achterlijf kwispelende bewegingen. Vandaar dat deze dans de kwispeldans wordt genoemd. De richting van het middengedeelte, de kwispelfase, ten opzichte van de verticale as, aangegeven door de zwaartekracht, geeft de richting van de drachtbron aan ten opzichte van de zon. Is de kwispelfase naar beneden gericht dan ligt de drachtbron in een hoek van 180° t.o.v. de zon, dus tegenover de zon. Is de kwispeldans op de raat recht omhoog dan is de drachtbron in de richting van de zon gelegen.

Heeft de kwispelfase een hoek van 70° rechts ten opzichte van de verticale as dan ligt de dracht bron 70° rechts van de zon. De duur van de kwispelfase zegt iets over de afstand tot de drachtbron. De duur van het doorlopen van de halve cirkels geeft de kwaliteit van de drachtbron. In de kast waar het donker is, volgen andere haalbijen alle bewegingen met hun antennes en nemen geluiden en geuren van de dansen­de bij waar. De volgers zullen bij de vliegopening de stand van de zon bepalen, rekening houdend met de verschuiving van de zon door middel van hun interne klok, en in de juiste richting en de correcte afstand vliegen. Op de plaats aange­komen helpt de geur om de goede bloemen te vinden.

Rondedans

Is de dracht minder dan 80 m van de bijenwoning dan zal de terugkerende bij een rondedans maken. De dansende bij heeft de geur van de drachtbron bij zich en deze zal de volg­sters helpen buiten de kast de drachtbron te vinden.